Türkiye’nin büyük şehirleri olmak üzere bir çok ilinde vatandaşlar içme suyu ve kullanım suyu sıkıntısı çekerken Şanlıurfa’da dönemin Belediye Başkanı Ahmet Bahçıvan döneminde yapımı gerçekleştirilen Atatürk Barajından alınan suyun Arıtılarak Şanlıurfa’ya verilmesi ile Şanlıurfa halkı 24 saat kesintisiz su kullanıyor. Mevcut Belediye Başkanı Ahmet Eşref Fakıbaba’nın altyapı ve arıtma tesisinde bulunan sorunları çözmesi ile de Şanlıurfa su sorunu gündeme bile gelmiyor. Urfa Haber Ajansı Muhabirinin edindiği bilgiye göre; ayrıca ;Şehrin ana merkezlerinde bulunan diğer depoların kontrolü rutin olarak laboratuarlarda yapılıyor. Analizlerimiz en yeni cihazlarla ve sistemlerle yapılıyor.Dizaynı Avrupa Birliğinin içme suları kalite kontrol laboratuarlarına uygun olarak yapıldı.Şanlıurfa Belediyesi İçme Suyu Arıtma Tesisinde fiziksel ve kimyasal yollarla arıtılan ham suyun kalitesi TSE 266 teşkilatınca öngörülen ideal içme suyu standartlarına eşdeğer olup, bütün kimyasal parametreler yine TSE teşkilâtınca içme suları için müsaade edilen maksimum değerlerin çok altında olduğu belirtildi.
Şanlıurfa İçme Suyu Arıtma Tesisi Şanlıurfa Belediyesi Su ve Kanal İşleri Müdürlüğüne bağlı olarak 2004 yılının Nisan ayında tam olarak faaliyete geçti. Tesis; EMİT – SİSTEMYAPI ortaklığı tarafından yapımı tamamlanarak devreye alındı. Tesis şehrin su ihtiyacını karşılayan tek kaynak konumunda bulunuyor. Tesis zaman içinde şehrin nüfusunun artması düşünülerek future yapıya uygun olarak inşa edildi. Tesis ; Hamsu Pompa İstasyonu. Havalandırma ve Dengeleme Ünitesi. Hızlı Karıştırıcı (Koagülüsyon) Ünitesi.Yavaş Karıştırıcı (Flokülasyon) Ünitesi. Çöktürme Ünitesi. Filtrasyon Ünitesi. Temiz Su Deposu. Temiz Su Pompa İstasyonu. Klor Ünitesi. Kimya Ünitesi. Çamur Ünitelerinden oluşuyor.
TÜNEL ÇIKIŞ ve HAMSU POMPA İSTASYONU;
Tesis Atatürk barajının T1 ve T2 tünellerinden besleniyor. Hamsu ATATÜRK Barajının T1 ve T2 tünelinden alınan Ø2400 mm çapında yalıtımlı çelik borularla basınç değerlerine göre cazibe veya pompalar vasıtası ile arıtma tesisine naklediliyor. Tesise gelen hamsu, dengeleme ve havalandırma ünitesinde hava ile temas ettirilerek havalandırılmakta ve bu işlem ile suya litre başına 2,5 mg oksijen kazandırılmakta, Ayrıca bu ünitede hamsuya ön klorlama yapılıyor.
HIZLI KARIŞTIRMA ( KOAGÜLASYON) ÜNİTESİ;
Tesise gelen su havalandırılıp klorlandıktan sonra su içerisindeki askıda katı maddeler bu ünitede FeCl3 ile temas ettirilerek çöktürme için hazır hale getiriliyor. Hızlı karıştırma ünitesinde, askıda katı maddeler FeCl3 iyonları ile homojen bir şekilde karıştırılıyor. Tesiste iki adet çalışan hızlı karıştırma yapısı bulunuyor.
YAVAŞ KARIŞTIRMA (FLOKÜLASYON) ÜNİTESİ:
FeCl3 etkisiyle hızlı karıştırıcıda yükleri nötrleştirilen askıdaki katı maddeler, yumak haline dönüşmesi için yavaş karıştırma ünitesine alınıyor.Yavaş karıştırma ünitesinde suya polielektrolit kimyasalı eklenerek askıdaki maddelerin birbirleriyle birleşerek yumak (flok) oluşturulması sağlanıyor.Bu ünitede 2 farklı devirde çalışan toplam 8 adet karıştırıcı bulunuyor.Yavaş karıştırıcılardan gelen su, çökelme havuzlarına dağıtılıyor.. Bu havuzlarda su dinlenmeye geçiyor. Bu ünitede ham su içerisinde bulunan ve yavaş karıştırma ünitesinde flok haline gelmiş olan askıdaki katı maddeler ve FeCl3 ile reaksiyon sonucu oluşan Fe(OH)3 dibe doğru çökelir. Bu maddelerden arıtılan su savaklara dökülerek toplama havuzuna gidiyor. Bu ünitede 4 adet dinlenme havuzu bulunuyor.
FİLTRELER;
Çökelme havuzunda toplanan su bu ünitede bulunan 16 adet kum filtrelerine taşınıyor. Burada kum taneciklerinin arasından geçerken askıdaki katı maddeler (mikrobiyolojik partiküller ve Fe(OH)3 gibi) kum taneciklerine yapışarak süzme işlemi gerçekleşiyor. Süzülen su son klorlama işleminin gerçekleşeceği temas tankına sevk ediliyor. Burada ise laboratuar ölçümleri sonucu son klorlama işlemi yapılıyor. Su daha sonra temiz su tankına gönderiliyor.
TEMİZ SU DEPOSU;
Filtreden gelen ve son klorlama işlemi gerçekleştirilmiş su tesiste bulunan 48.000 m3 lük depoda toplanıyor.
TEMİZ SU POMPA İSTASYONU;
Suyun şehire pompalandığı son ünite olup, Ana depoda toplanan su, bu birimde bulunan 4 adet büyük (620 lt /sn) ve 3 adet küçük ( 480 lt/sn ) pompa vasıtasıyla M1 ve M2 hatları üzerinden şehrin 8 bölgesinde bulunan depolara pompalanıyor. Ayrıca şehrin Eyüp kent bölgesinde son buluyor. C-0 hattı cazibe ile ana depodan besleniyor.
KİMYASALLAR ÜNİTESİ ; 1.FeCl3 Depolama ve Pompalama Ünitesi
Tesiste baş koagülant olarak FeCl3 kullanılıyor. Bu kimyasal asidik yönden çok tehlikeli ve izolasyonu yapılmış etrafı kapalı depolarda saklanıyor. Bu ünite, kimyasalın saklandığı 4 bölmeli ve her bölmesi 100 ton alabilecek kapasitede dizayn edilmiş.Bu depolara bağlı 4 adet pompa ile kimyasal, hızlı karıştırıcı bölgesine iletiliyor. 2.Polielektrolit Hazırlama ve
Pompalama Tankı:
Burada ise yumaklaştırıcı olarak kullanmakta olduğumuz polielektrolit kimyasalının 0,001 lik çözeltisi hazırlanıyor. Hazırlama tankı 2 bölmeden oluşuyor. Birinci bölmesinde kimyasal hazırlanıp ikinci bölmeye aktarılır. İkinci haznede ise toplanıp, buradan pompalanmak için depolanıyor. Bu hazneye bağlı 6 adet pompa bulunuyor.Bu pompalardan 4 tanesi asıl 2 tanesi ise yedek olarak tasarlandığı belirtildi.
KLOR ÜNİTESİ;
Tesiste dezenfektan olarak gaz klor kullanılıyor. Bu kimyasal 1 tonluk silindirik tüpler içersinde saklanıyor. Toplam 40 adet klor gazı tüpü depolanıyor. Klor gazı dozlama işlemi ise tesisin her ünitesinde olduğu gibi PLC kontrollü otomasyon sistemiyle olup klornatör pompaları vasıtasıyla yapılıyor.
FILTRE PRESS SUSUZLAŞTIRMA ÜNİTESİ;
Bu ünite ise dinlenme havuzunda ki sudan dibe çökelerek kazanılan çamurlu suyun susuzlaştırıldığı birim olup, Çamurlu su presli makineden geçerek kuru çamur haline geliyor.
LABORATUAR;
Şanlıurfa Belediyesi Su ve Kanal İşleri Müdürlüğüne bağlı içme suyu arıtma tesisinin laboratuarı şehre pompalanmakta olan suyun daha kaliteli ve güvenli olmasını amaçlıyor. Laboratuarda periyodik olarak alınan numunelerde kimyasal analiz ve bakteriyolojik analiz olmak üzere 2 ana bölümde incelemeler yapılıyor. Birinci bölümde; suyun ağır metalleri ve suyun kalitesini etkileyen tüm faktörlerin analizi yapılıyor. Kimyasal analiz olarak; Alüminyum, Baryum, Kadmiyum, Krom (toplam), Florür, Kursun, Civa, Nitrat (NO3), Berilyum, Klorür, Bakır, Demir, Mangan, Deterjanlar, Sülfat, Çinko, Potasyum, Sodyum, Amonyum, Amonyak, Bor, Yağ-grese, Nicel, Demir +2, Siyanür T.O.C; T.C Fenol Grubu analizi, Alkalinite analizleri Deterjanlar, Sertlik (CaCO3 olarak) Serbest klor;ve diğer analizler olarak ta; Bulanıklık; Renk; pH; İletkenlik; TDS; analizleri, Bakteriyolojik analiz olarak ise; E-koliform, Fekal Koliform ve Toplam Koliform analizleri yapılıyor.
UrfaHA